Varikosel Mikrocerrahi Ameliyatı

Varikosel Nedir ve Neden Oluşur?

Varikosel, testis etrafındaki toplardamarların anormal şekilde genişlemesidir. Toplardamarlar, kanı vücuttan kalbe geri taşıyan damarlardır. Normal koşullarda bu damarların içinde, kanın doğru yönde akmasını sağlayan kapakçıklar bulunur.

Testis venlerindeki kapakçıkların bozulması ve yeterince iyi çalışmaması durumunda, yerçekimi etkisiyle kan testis etrafında göllenir ve varikosel tablosu ortaya çıkar. Klinik tablo çoğunlukla sol testiste daha belirgindir.

Varikoselin Sıklığı

Varikosel, erişkin erkeklerin yaklaşık %15'inde görülür. Çoğu zaman belirgin bir şikayet oluşturmaz ve tesadüfen saptanır; ancak bazı erkeklerde üreme sağlığı ve yaşam kalitesi üzerinde önemli etkiler yapabilir.

Varikosel Hangi Problemlere Yol Açabilir?

Varikosel üç temel probleme neden olabilir:

• Sperm kalitesini bozarak kısırlığa yol açabilir.
• Testisten testosteron üretimini olumsuz etkileyebilir.
• Testiste ağrı ve dolgunluk hissi oluşturabilir.

Bazı durumlarda varikosel, menide hiç sperm bulunmaması anlamına gelen azospermiye de katkıda bulunabilir. Varikoselin tedavi edilmesi için bu üç nedenden en az birinin varlığı beklenir.

Varikosel Ameliyatında Nüksü Azaltan Yenilikler

Varikosel cerrahisinde mikroskobik cerrahiye ek olarak kullanılan 1,5 mm intraoperatif doppler teknolojisi, testisi besleyen arter yapısını çok daha net göstermekte ve ameliyatın daha güvenli yapılmasını sağlamaktadır.

Doç. Dr. Muhsin Balaban, 2018 yılından itibaren tüm varikosel ameliyatlarını intraoperatif doppler eşliğinde gerçekleştirmektedir. Aynı zamanda, nüksü azaltmak ve testis şişliğinin daha hızlı düzelmesini sağlamak için genişlemiş damarların kesilerek çıkarılması tekniğinin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.

Varikosel cerrahisindeki bu yenilikler ve elde edilen sonuçlar, androloji kongrelerinde meslektaşlarla canlı cerrahi videoları üzerinden paylaşılmıştır.

Mikrocerrahi Subinguinal Varikosel Ameliyatı

Ameliyat Nasıl Yapılır?

Mikrocerrahi subinguinal varikosel ameliyatı genel veya spinal anestezi altında gerçekleştirilir. Kasık bölgesine yaklaşık 2 cm'lik küçük bir kesi yapılır, spermatik kord bulunarak askıya alınır. Mikroskop altında:

• Genişlemiş toplardamarlar tespit edilir, bağlanır ve kesilir.
• Testise giden ana yapılar (vaz deferens, testis arterleri ve lenf damarları) titizlikle korunur.

Neden Subinguinal Mikrocerrahi Tekniği Tercih Edilir?

• Kaslar kesilmez; bu sayede ameliyat sonrası ağrı daha azdır.
• Kasık fıtığı gelişme riski azalır.
• Mikroskop sayesinde lenfatik damarlar korunarak testis etrafında sıvı birikmesi (hidrosel) riski oldukça düşer.

Varikosel Ameliyatının Yan Etkileri ve Riskler

Her cerrahi işlemde olduğu gibi varikosel ameliyatının da bazı potansiyel riskleri vardır. Mikrocerrahi ve doppler teknolojisi ile bu riskler minimuma indirilse de tamamen sıfırlanamaz:

• Varikoselin nüks etmesi ya da devam etmesi,
• Testiste hassasiyet, ağrı veya enfeksiyon,
• Hidrosel (testis etrafında sıvı birikmesi) – mikroskop kullanımı ile belirgin şekilde azalır,
• Çok nadir olarak testise giden arterin zedelenmesi ve testis kaybı riski (özellikle deneyimsiz ellerde).

Varikosel Ameliyatı Üremeyi Nasıl Etkiler?

Çocuk sahibi olamayan ve belirgin varikosel tanısı alan 540 erkek hastanın mikroskopik varikosel ameliyatı sonrası en az 1 yıllık takiplerinde:

• Hastaların %50'sinde sperm tahlilinde spermlerin ileriye doğru hareketinde anlamlı artış saptanmıştır.
• Ortalama 7 ay (1–19 ay arası) içinde %36,6 oranında spontan (kendiliğinden) gebelik elde edilmiştir.
• Ameliyat öncesi tüp bebek adayı olan çiftlerin %31'inde, aşılama için yeterli düzeyde sperm artışı sağlanmıştır. Aşılama yapılan bu çiftlerin %42'sinde gebelik oluşmuştur.

Sonuç olarak, klinik varikosel ameliyatı sonrası çoğu hastada sperm parametrelerinde düzelme sağlanmakta ve yardımcı üreme tekniklerine olan ihtiyaç azalmaktadır.

Azospermi ve Açıklanamayan Kısırlıkta Varikosel

İleri derecede varikoseli olan ve azospermi gelişmiş bazı hastalarda, varikosel ameliyatı sonrası menide sperm görülebilmekte veya mikroTESE başarısı artabilmektedir. Ayrıca, sperm sayısı ve temel parametreleri normal olmasına rağmen açıklanamayan kısırlık veya tekrarlayan düşükler yaşayan çiftlerde, varikoselin sperm DNA'sına zarar verebileceği gösterilmiştir.

Bu nedenle, her vaka kendi içinde detaylı olarak değerlendirilir ve gerekirse sperm sayısı normal olsa bile sperm kalitesini artırmak amacıyla varikosel cerrahisi önerilebilir.

Varikosel Ameliyatı Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Ameliyattan en az 6 saat önce hiçbir şey yenilip içilmemelidir.
2. Anestezi tercihi olarak spinal (belden aşağı) veya genel anestezi uygulanabilir.
3. Ameliyat sonrası hasta en az 12 saat hastanede gözlem altında tutulur; ağrı kesici ve antibiyotik ile taburcu edilir.
4. Su geçirmeyen özel pansuman sayesinde 1 gün sonra banyo yapılabilir.
5. Ağır iş yapılmaması koşuluyla, genellikle 3. günde işe dönüş mümkündür.
6. 2. günde pansuman yenilenir ve yara yeri kontrol edilir.
7. Yaklaşık 3 hafta süreyle cinsel ilişki önerilmez.
8. Çocuk isteği olan hastalarda, ameliyat sonrası ek vitamin ve antioksidan tedavisi planlanır ve 3. ayda sperm testi ile ameliyatın etkisi değerlendirilir.
9. Eşinde gebelik oluşan hastalar, takip programından çıkarılır.

Görseller